Kandydaturze Gomułki na szefa PZPR sprzeciwiał się Związek Ra¬dziecki. Od września w zakładach pracy zawiązywały się rady robotnicze (zakładowe samorządy), domagające się liberalizacji życia w kraju. Pol¬skę ogarnęła fala wystąpień i wieców. Gomułkę przedstawiano na tych masówkach jako narodowego przywódcę, zdolnego zrealizować społecz¬ne postulaty, uniezależnić państwo od ZSRR i „polską drogą poprowa¬dzić je do socjalizmu". VIII Plenum KC PZPR rozpoczęło obrady 19 października 1956 r. W tym samym czasie stacjonujące w kraju wojska radzieckie przemieszczały się w kierunku Warszawy. Kiedy do Zatoki Gdańskiej próbował wpłynąć sowiecki krążownik „Zdanow", dowódca Polskiej Marynarki Wojennej nie wpuścił go, ostrzegając jednocześnie o użyciu siły w razie niepodporządkowania się jego zakazowi. Do Polski przyleciała radziecka delegacja na czele z Chruszczowem. Podczas roz-mów polsko-radzieckich osiągnięto porozumienie. Gomułka przekonał Chruszczowa, że sojusz polsko-radziecki nie jest zagrożony.
